Bugünkü gezi durağımızda Troya şehrinin ikinci kutsal alanı olan Apollon Smintheion’da olacağız.Buranın özelliği Anadoluda bilinen Apollon Kültleri içerisindeki fare simgesiyle karşımıza çıkan tek örnek olması açısından önemlidir.Bu fare amblemi çifçileri bu dertten koruması açısından oldukça ilginçtir.Bu kültün Giritten geldiğini belgelerden öğreniyoruz.Burası sanat tarihinde kendine özgü mimari tasarım ve yapıtları ile bugünde çok önemli bir arkeolojik alandır.Tapınak İyon stilinde MÖ 150 ylında Anadolulu mimar Hermogenes tarafından yalancı iki sıralı sütün tekniği ile yapılmıştır ve Truva Savaşını anlatan kabartmaları ilk kez burada görülmüştür. Normalde 120 mt olan kabartmaların bugün 24 mt si çıkarılmıştır.

Mimari olarak alt yapısında üç farklı tür taş kullanılmıştır.Temeli özgün volkanik tüf taşı,üzeri ise andezit-bazalt taşı ile kaplıdır.Temel ve 11 basamağın en son kaplaması mermerdir.Mermer bloklarla döşenen kutsal alan, üç odadan oluşur. Bunlar; giriş sırasıyla, pronaos (kutsal ön oda), naos (kutsal oda) ve opisthodomos (arka oda) tur. Naos’ta, Paroslu heykeltraş Skopas’ın yaptığı ve 110 cm’lik bacak parçası ele geçen, Apollon’un heykelinin yer aldığı bilinmektedir.

Apollona adanan bu kutsal alan 1853 yılında İngiliz Admiral Spratt tarafından bilim dünyasına sunulmuştur.1980 yılında kazı ve onarım çalışmalarına tekrar başlanmış ve günümüzdede devam etmektedir.Beyaz mermer ile yapılan onarım çalışması eleştiri alması ile yoğun bir şekilde gündemde kalmıştır.

Çanakkale’ye yolunuz düşerse bu alanı mutlaka ziyaret etmenizi öneririm.Truva Savaşının canlı örnekleride burada yaşamak gerçekten çok güzel.

İyi gezmeler.. [See image gallery at www.gezerekyiyelim.com]

Bugünkü Gezi rotamızda Konya Beyşehirde olacağız.Bugün  Hititler döneminden kalma bir yapıyı sizlere anlatıyor olacağım.

Bu yerin ismi; Su Mühendisliği harikası olan  Eflatunpınarı.Burası bir Tapınak fakat baraj şeklinde yapılmış bir yapı olup Beyşehir’e 22 km. mesafededir.

Hititler “Bin Tanrılı Halk” olarak anılır. Büyük olasılıkla gurur duydukları bu özellik pek çok gizemi de beraberinde getiriyor. Örneğin, pınarlar kutsaldı.Anıtlarla kutsallığı ölümsüzleştirmeye çalıştılar.Eflatunpınar günümüze ulaşan nadir örneklerden.

Hititler, dünya uygarlık tarihinde yaklaşık bin yıllık egemenlik döneminde devlet yapısını, sosyal, ekonomik ve dini hayatı yansıtan çeşitli somut kültür varlıkları bırakmışlardır.Anıt, göğü taşıyan ve yerle gök arasında ilişki kuran tanrıları tasvir etmektedir.Anıt biçimine bakılarak IV. Tudhaliya dönemine tarihlenmektedir.

Bugünkü gezi rotamızda Aydın’ın şirin,güzel sahil beldesi Didim’de olacağız.Didim Altınkum Plajı ve doğal koyları ile turist akınına uğrayan bir ilçemizdir.Ayrıca Apollon Tapınağı ile antik dünyanın kutsal mekanı olarak yerini almıştır.

Aslında Apollon Tapınağı o zamanki adıyla Dydmaion MÖ 560 yy inşasına başlanılmış kehanet merkezidir.Milet antik kenti ile arasında 16.5kmlik oldukça uzun olan kutsal bir yol bulunmaktadır.Didyma, kutsal emanetleri, hazineleri, kutsal kuyusu ve kutsal defne korusu ile de tanınırdı,fakat ölçüleri oldukça büyük olan bu yapılar hiçbir zaman bitirilemedi..Bitseydi toplam sütün sayısı 112 tane olacaktı ve her sütun yaklaşık 20mt yükseklikte bulunacaktı.

Efsaneye göre, Tanrı Apollon  çobanlık yapan Brankhos’a rastlar. Onun saf ruhundan çok hoşlanan Apollon, ona biliciliğin  sırlarını öğretir. Öğrendiği tanrısal sırları insanlara aktarma amacındaki çoban Brankhos, bugünkü Apollon Tapınağı’nın bulunduğu yere ilk tapınağı kurar. Zaman içinde Brankhos soyundan gelenler ‘Brankhidler’ olarak anılmıştır. Bu soydan gelenler çok uzun yıllar boyunca Apollon Tapınağı’nın yöneticiliğini yapmışlardır. Bundan dolayı ‘Didyma’ asırlar boyu; ‘Brankhidai’, yani Brankhidler Ülkesi adıyla da anılmıştır.

Apollon Tapınağı, Apollo’nun kız kardeşinin adına yapılan Efes’teki Artemis Tapınağı’nın bir benzeri olarak inşa edilmek istenmişti. Sonuçta onlar ikiz kardeşti ve tapınakları da birbirinin aynısı olmalıydı. Eğer antik çağ mimarları bu amaçlarına ulaşabilmiş olsalardı, günümüzde belki de aralarında Didim’deki Apollon Tapınağı’nın da yer alacağı Dünyanın 8 Harikası’ndan bahsediliyor olacaktı…

Tapınak ilk Persler tarafından yıkıldı,Apollon’un bronz heykeli Pers başkentine götürüldü.Büyük İskender İÖ 334’te Miletos’u aldıktan sonra kehanet merkezinin yönetimi Miletos kentine verildi ve tapınak tamir edildi.

Artemis, Zeus, Aphrodite mabetleriyle diğer bazı yapıların da bulunduğu inşaatın Roma devrinde de sürdüğü, mabet çevresinde ele geçen kitabelerden anlaşılmaktadır. M.S. 250’den önce mabet önemini yitirmeye başlamış ve M.S. 385’de Theodosios’un emri ile tamamen önemini yitirmiştir.Hıristiyanlığın yaygınlaşması ile zaten bitirilmemiş olan mabedin içine bir kilise yapılmıştır.1493 yılında büyük bir depremle tümden tarih sahnesinden çekilmiş oldu.

Yolunuz bir gün Didem’e düşürün önce Millet Antik Kentini gezin sonra kutsal yolda biraz yürüyüp rotanızı Apollon Tapınağına düşürün,kutsal tünelden geçip avluda geçmişin izlerini büyük sutunlar altında arayın derim.

Sevgiler

[See image gallery at www.gezerekyiyelim.com]

Bugünkü Gezi rotamızı Kütahya’nın şirin ilçesi Çavdarhisara çeviriyoruz.Aizanoi Antik Kenti ile Çavdarhisar ilçesi günümüzde içiçe geçmiş bir haldedir.Bugün burayı sizlere tanıtıyor olacağım.

Frigyalıların öncülü olarak antik kaynaklarda adı geçen Azan adlı mitoloji kahramanının su perisi Erato ile efsanevi kral Arkas’ın birleşmesinden  Aizanoi şehrinin ortaya çıktığı sanılmaktadır. 

Aizanoi Kenti, Antik Frigya’ya bağlı olarak yaşayan Aizanitis’lerin ana yerleşim merkeziydi.

Kentin yüksek platosu üzerinde bulunan Zeus Tapınağının çevresinde yapılan kazılarda, M.Ö. 3 bin yıllarına ait yerleşim izlerinin ortaya çıktığı görülmüştür. Son dönemlerde yapılan kazılarda ilginç figürler bulunmuştur.Bir mezarda bulunan horoz heykeli genç yaşta ölen erkek bir kişiye aittir,buda Frigya zamanlarının bir adeti olarak bilinmektedir.Helenistik dönemde bu bölge değişimli olarak Bergama’ya bağlı iken M.Ö. 133 de Roma egemenliğine girmiştir.

Roma döneminde  kentte yaklaşık 80.000 kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir.(Günümüzde Çavdarhisar nüfusu 5000 kişi kadardır) Kalıntılar arasında Anadolu’daki en iyi korunmuş Zeus Tapınağı, 15.000 kişi kapasiteli tiyatro ve tiyatroya bitişik nizamda yapılmış 13.500 kişilik stadyum, iki hamam, Dünyanın ilk ticaret borsa binası, Sütunlu Cadde, Kocaçay üzerinde ikisi ayakta kalmış beş köprü, iki agora, Gymnasium, nekropoller (mezarlıklar), antik bir baraj, suyolları bulunmaktadır.

Zeus Tapınağı: Koca Çayın (Antik dönem adı:Penkalas Çayı idi)  batı kıyısına 1km uzaklıkta, etrafı sütunlu galerilerle çevrili 130×112 m. boyutlarındaki alanın ortasında, bir podyum üzerine kuruludur. Bu tapınağın en önemli özelliği, altında tonozlarla örtülü bir başka mekanın olmasıdır,bu örneği olmayan bir durumdur.Anadolu’daki en iyi koruna gelmiş İon düzenindeki tapınaklardan biri olan yapının bezemelerinden özellikle akroterleri ilgi çekicidir. Batı alınlığında dallar ve yapraklar arasında tanrıça Kybele’nin büstüyle bezenmiştir.Antik Kent Kybele büstü ve ardında bulunan Zeus Tapınağı fotoğrafları ile ülke genelinde ünlenmişlerdir. Doğu bölgesinde ise Zeus büstü bulunmaktadır. İçinde İmparator Hadrian’i ve Aizanoi için önemli hizmetler görmüş Apuleius’u öven yazıtlar yer almaktadır.

Tiyatro-Stadyum: Zeus Tapınağının kuzeydoğusunda, Stadiumla aynı doğrultuda iki katlı olarak inşa edilen tiyatro, 15.000 izleyici kapasitelidir. Zeus tapınağı ve 4 numaralı Roma köprüsünde adı geçen Apuleius’un bu kompleksin yapımında da rol oynadığı anlaşılmaktadır.Tiyatro ile Stadyumun yan yana olması ender görülen bir durumdur.Spor yapan insanlar sosyalleşmek için hemen yanında bulunan tiyatroya gidiyorlardı.

Stadium: Tiyatroya bitişik olan yapının inşası M.S.250′ lere kadar sürmüştür. 13.500 kişilik Stadyumun batı yönünde genişçe bir kapısı, girişte de sporcuların kazandığı madalyaların bulunduğu ‘‘Şeref Köşesi’’ yer almaktadır. Stadyum ile tiyatroyu ayıran mermer kaplı duvarın her iki yüzü av sahnesi betimlemeleriyle süslüdür.

Borsa Binası: M.S.  2. yy.ın ikinci yarısında tahıl pazarı olarak kullanılan yuvarlak yapının (macellum) duvarlarında; imparatorluk pazarlarında satılan tüm malların fiyat listeleri, M.S. 301 yılında İmparator Diocletian’ın enflasyonla mücadele için yaptığı ücret tespitlerini gösteren yazıtlar yer almaktadır. Bunlar arasında ‘‘kuvvetli bir köle iki eşek fiyatına, bir at üç köle fiyatına, yani 30 bin dinara eşit’’ şeklindeki tarife ve fiyat listeleri ilginçtir. Kentin mimari gelişimi ve sosyal yaşantısı hakkında kesin bilgiler vermesi bakımından önemli sayılan bu yapı, dünyanın ilk ticaret borsası olarak tanımlanmaktadır.1970 Gediz depreminde caminin minaresinin çökmesi sonucunda burası bulunmuştur.

Sütunlu Cadde: Borsa binasına kuzeydoğudan bitişik dükkan ve galerilerin sıralandığı sütunlu yol, borsadan geçip bir köprüyle Zeus Tapınağı’ na oradan Kybele Kutsal Alanı’ na kadar uzanmaktadır. Yapımında bir deprem sonucu yıkılan Artemis Tapınağı’ nın da mimari elemanları kullanılmış, çok sayıda heykel ve kapı ile süslenmiştir.Günümüzde az sayıda sütünları ayakta kalmıştır.Yol kaplamalarıda ayrı bir güzel olan bu caddede geyik kabartmasını görmelisiniz.Yer kabartması olarak muhteşem bir güzellik ve asırlardır hiçbir şey olmadan sapasağlam ayakta kalmayı başarmıştır.

Antik Köprüler: Penkalas denilen Kocaçay’ ın üzerindedir. Antik  çağda iki yakayı birbirine bağlayan beş köprü mevcuttur. Bunlardan birisi yayalar için yapılmış olan ahşap bir köprü, diğer   dördü  ise  kemerli  taş  köprüleridir. Günümüze   bunlardan  sadece  iki tanesi ulaşmıştır ve hala kullanılmaktadır.

Apuleius adlı hayırsever tarafından yapılan bu köprülerden 4 nolu köprünün üstünde deniz canlılarının kabartmaları vardır.Bir deniz kazası geçirip buradan sağ kurtulan Apuleius bu köprüyü hayır için yaptırmıştır.Köprü hala kullanımda olduğundan deniz canlıları kabartmaları kazı evinde saklanmaktadır.

Ayrıca Penkalas Çayı üstünde antik dönemde yapılmış köprülü bir bent vardır,oldukça ilginç olan bu yapıyıda görmenizi tavsiye ederim.Zamanının bir nevi barajıydı burası..

1829’da İngilizler bulmuş,1900 yıllarında Almanlar tarafından yapılan kazılar günümüzde Pamukkale Üniversitesi tarafından Anemon Otellerinin sahiplerinin destekleriyle yapılmaktadır.Anemon Otelinin sahipleride zamanında Apuleius gibi bir deniz kazası geçirmişler,buda ironi bir durum doğrusu..

Nekropol yani mezarlığıda oldukça ilginç bu antik kentin mezarlığı iki alana yayılmış durumdadır ve mezarlar Frigyalılarda görüldüğü üzere kapı şeklinde yapılmışlardır.Üstünde kartal,şahin gibi kuş olanlar erkek,ayna ve resim olanlar kadınlara aittir.

Kütahya’ya yolunuz düşerse mutlaka bu antik kenti keşfedin,bulgular bugün Kütahya Arkeoloji Müzesinde sergilenmekte.Özellikle Amazon Lahiti dünyada bulunan 20 kadar lahitin içinde en iyi durumda korunmuş olanı,bunuda ayrıca belirtmemde fayda var.

Selamlar [See image gallery at www.gezerekyiyelim.com]

Bugün gezi rotamızda Claros Antik Kentini tanıtıyor olacağız.İzmir Menderes’ten Kuşadasına ilerlerken Ahmetli Beldesi yakınlarında bulunan bu antik yerleşim aslında zamanında bir bilicilik merkezi olarak Kolophona bağlı bir yerleşim yeriymiş.(bugün Menderes Değirmendere’de bulunan antik kent)

(Didim Apollon Tapınağıda bu anlamda zamanında bir bilicilik merkezi idi,Millet antik kentine kutsal bir yol ile bağlanıyordu)

Claros sözcüğü Hellen dilinde “kısmet çekimi” veya “arazi” anlamına gelirse de Bilge Umar, asıl kökeninin Luwi dilindeki “kıyı” veya “iskele” olan “Kalara” dan geldiğini belirtir.

Claros’un MÖ.7 ve 6 yy. başında Kolophon’un baş tanrısı Apollo adına inşa ettiği sanılmaktadır.Dor uslübu ile yapılmış olan Apollo Tapınağı gizli güçlere sahip kahinleri ile dünyaca ünlüydü.Apollo Tapınağı’na giden iki taraflı sütunlar ve heykellerle dolu bir kutsal yol bulunuyordu.Burada kâhine danışmaya gidenlerin yazdıkları kitabeler,isimleri bulunmuştur.

Claros düzlük bir vadide kurulmuştu bunun amacı kutsal su kaynağına ve ormana yakın olmasıdır,şöyleki Apollon’un bilicileri mabedin altında bir mağaraya veya yer altı odasına girerek oradaki kutsal suyu içerler ve sonra bu rahipler sorulan soruları Apollon’un cevapladığını söyleyerek soruyu sorana, çoğu kez yoruma çok açık, biraz da anlaşılmaz bir dil ve şiirsel bir ifade ile cevap verirlermiş.

1890 yıllarında başlayan  çalışmalar çeşitli zamanlarda devam etmiştir.1905 yılında Th.Macridy ile Charles Pıcard adlı iki araştırmacı, Claros’un Kolophonun yakınında olabileceğini düşünmüş ve  vadiyi araştırmaya karar vermişler.Çalışmalarını sürdürürken bir yandan da köylülerle konuşuyor, onlardan bilgi topluyorlardı.Bir köylü saban demirinin sürekli bir taşa takıldığını, tarlasını sürerken kendine engel olan bu taşı bir türlü kaldıramadığını onlara söyler.Bu ilginç haberden yararlanan Th.Macridy köylünün söylediği yerde hemen bir sondaj yapmış ve yivli bir sütunun üst kısmı ortaya çıkmıştır.Bu yivli sütunun olduğu yerde kazı alanını daha da genişlettiler.Bulunan bu sütunun Apollon Mabedinin anıtsal girişine ait olduğunu anlamakta gecikmezler böylece kayıp Claros bulunmuş olur.

Sonrasında 1950-1961 çalışmaları Fransızlar tarafından devam ettirilmiştir.Kalıntılar yüzlerce yıldır çevredeki nehrin getirdiği alüvyonlarla yaklaşık 4-5 mt alt kısımda kalmıştır,bu yüzden kazılar oldukça maliyetli bir hal almaya başlamıştır.

1990 yıllarında  Lafarge bünyesinde olan Aslan Çimento kazılara sponsor olmuş,sadece maddi olarak restarasyon çalışmalarına ek olarak bir laboratuar araştırma ekibi ayırmıştır. Çalışmalarda Apollon, Artemis ve Leto heykellerini restore etmek,onların kalıplarını çıkarmak ve yeniden tasarımını yapmak teknolojik yönden oldukça güç bir iştir.Bununla beraber Lafarge firmasının ürettiği en yeni maddelerin yardımıyla üçlü heykel  grubunun aynı boyutlarda onarımı ile kopyalanması,yeniden hayat bulması dünya çapında büyük bir olay olmuştur.

Yapılan bu heykeller Istanbul Aya Irini Kilisesinde 1994 yılında sergilenmiştir.

Kopya heykeller ayrıca ören yerindede görülebilir.

İlginç hikayesi olan ve nispeten iyi  korunmuş olan  bu antik kent sizzler tarafından  keşfedilmeyi bekliyor.

Selamlar

[See image gallery at www.gezerekyiyelim.com]

Bugünkü Gezi Rotamızda Efes Antik Kentinde olacağız.

Efes Antik Kenti İzmir Selçuk’ta bulunan eşsiz bir kent olmuştur yüzyıllar boyu.Dünyanın uzun sürelidir kazılan bir bölgesidir burası.Efes’teki ilk arkeolojik kazılar British Museum adına J.T. Wood tarafından 1869 yılında başlamıştır sonrasında  bu çalışmalara 1904 yılından sonra D.G. Hogarth devam etmiştir. Bugün de çalışmalarını sürdüren Avusturyalıların Efes’teki kazıları ilk olarak 1895 yılında Otto Benndorf tarafından başlatılmıştır. Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün 1. ve 2. Dünya Savaşları sırasında kesintiye uğrayan çalışmaları 1954 yılından sonra aralıksız devam etmiştir.Efes’te Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün çalışmalarının yanı sıra 1954 yılından itibaren Efes Müzesi de T.C. Kültür Bakanlığı adına kazı, restorasyon ve düzenleme çalışmalarını sürdürmektedir.

Efes’te ilk yerleşim Ayasuluk Bölgesinde başlamıştır.

(Bugün Selçuk Kalesi denilen Bölge,günümüzde buraya giriş yasak,içinde Selçuk döneminden kalma bir Camiide mevcut).

MÖ 6000 yıllara kadar dayanan bir yerleşim vardır buralarda.Hititlerdeki ismi  “Apasas” olmuş sonrasında Yunanlı göçmenler tarafından liman şehri olarak Artemis Tapınağı çevresinde tekrar kurulmuştur.Bugün gezilen Efes ise, Büyük İskender’in generallerinden Lysimakhos tarafından M.Ö. 300 yıllarında kurulmuştur.Dönemin 200-250 bin kişilik nüfusu ile bir Metropol Kenti olmuştur.Ticaret Merkezi olması yanında bir din ve kültür merkezi olmayıda başarmıştır.

Efes’e giriş yapmadan öncelikle Artemis Tapınağı ziyaret edilmeli,dünyanın yedi harikasından birisi olan bu yapıdan günümüze sadece 1 sütün ayakta kalabilmiş.Bu tapınak şehrin bir gurur vede zenginlik göstergesi olmuş yıllarca.Tabi günümüzde bunu hissedemiyoruz,buraya bence bir görsellik ilave edilmeli ki insanlar bu muhteşem yapıyı zihinlerinde canlandırabilsinler.

Antik Şehre iki kapıdan girilebiliyor,öncelik olarak Kuşadası yolu tercih edilebilir buraya alt kapı deniliyor,diğeri ise Meryem Ana’ya giderken girilen kapı,bunun ismide üst kapı.Üst Kapıdan girişte ilk karşınıza küçük tiyatro Odeon karşılıyor sizi,burada Belediye Meclis Toplantılarıda zamanında yapılıyormuş.Bunun yanında Sunak denilen Altar mevcut,meşhur Artemis heykelleri bu tapınakta bulunmuş.Artemis zamanının  “Bereket Tanrıçası”.Altardan sonra cadde aşağıya gidiyor,bu caddeye Curetes Caddesi deniliyor,ismini rahiplerden almış,bu yolun sonu Domitian Meydanına çıkmakta,şehrin önemli meydanlarından birisi burası.Bu meydan atlı arabaların gezebildiği son nokta.Domitian aslında zalim mi zalim bir Roma İmparatoru,ayrıca bu meydanın köşesinde antik hastane ve eczane bulunuyor.Biraz ileride gücün simgesi olan Herkül Kapısı bulunmakta.Yolun bundan sonrası yaya kaldırımı ve yüzlerce yıldır ayaktalar.Aşağıya doğru inerken sağ tarafta meşhur Trajan Çeşmesi ve bir Tapınak bulunuyor.Cadde üzerindeki iki katlı anıtlardan biridir. Ortada duran İmparator Trainus’un heykelinin ayağı altında görülen küre dünyayı simgeler.Tapınağın arkasında Hamamlar mevcut.Hamamın yan tarafı oldukça ilginç,burada umumi tuvaletler var,fakat tuvaletler bir arada,genelde önemli konular buralarda konuşulurmuş derler.Bu tuvaletlere Latrin denmekte.Bu yolun sol tarafında son dönemlerde bulunmuş Yamaç Evler bulunuyor.Teraslar üzerine inşa edilmiş olan çok katlı evlerde kentin zenginleri oturuyordu. Evlerin tabanlarında mozaikler, duvarlarında mermer kaplama ve freskler bulunuyor,buraya ayrı ücret vererek ziyaret edebiliyorsunuz.Bu yoldan aşağıya doğru inilince dünyanın harikalarından birisi olan Celcus Kütüphanesi sizi karşılayacaktır. Hem kütüphane, hem de mezar anıtı görevini üstlenmiştir. Kitap ruloları, yapı içerisinde, duvarlardaki nişlerde saklanıyordu. Bundan sonra karşımıza Mermer Cadde çıkmakta.Bu Sokak Kütüphane Meydanından Tiyatroya kadar uzanan caddedir. Şehrin Kuşadası yolu girişinden görülen tiyatro yapısına Büyük Tiyatro deniliyor. 24.000 kişilik kapasiteyle antik dünyanın en büyük tiyatrosudur. Çok süslü ve üç katlı sahne binası tamamen yıkılmıştır. Oturma basamakları üç bölümlüdür. Günümüzde bile hala burada konserler verilmekte idi,son zamanlarda yasaklandı.Anadolu Ateşinin ilk gösterisinden birisini burada bizzat seyretme olanağım olmuştu,muhteşem bir ortam ve ses düzenine sahip bir yer burası.

Bu toplulukları gezdikten  sonra Şelçuk Merkezde bulunan Müze mutlaka ziyaret edilmeli.Kazılardan ele geçmiş oldukça etkileyici eserler burada sergilenmekte.

Efes Müzesi’nde en çok ilgi çeken eserler arasında Efes Artemis Heykeli, Yunuslu Eros, Tavşanlı Eros, Priapos Heykeli, mermer Artemis Heykeli, Mısırlı Rahip Heykeli, İsis Heykeli, çeşitli mitolojik tanrı heykelleri ve Sokrates Başı bulunuyor.Efes Müzesi 4 Aralık 2014’de yapılan iyileştirme çalışmaları sonucu tekrar hizmete  girmiştir.

Buraya yapılacak geziye en az 1 gün süre ayırmakta fayda olacak.

[See image gallery at www.gezerekyiyelim.com]